SOUTH DAKOTA, the Mount Rushmore State

Overzicht en geschiedenis

South Dakota : bezienswaardigheden
andere staten

~ ~ ~ ~

OVERZICHT

SOUTH DAKOTA, ook gekend als the Mount Rushmore State naar het unieke standbeeld van de presidenten, is voornamelijk een landbouwstaat. De naam Dakota komt uit de benaming van de Dakota stam. In 1889 trad South Dakota als de 40ste staat toe tot de US. De hoofdstad is Pierre, en de grootste stad is Sioux Falls.

De oppervlakte bedraagt ca. 200.000 km2, en de bebossing bedraagt een schamele 3 %. De belangrijkste rivier is de Missouri. Er wonen ongeveer 750.000 inwoners in South Dakota, met een dichtheid van 3,8 per km2, waarmee het de tweede minst bevolkte staat is na North Dakota.

Het westen van de staat is te droog voor intensieve landbouw, en de grond is er eerder bestemd voor vee- en schapenteelt. De staat is de grootste goudproducent in de US, met de Homestake Mine in de Black Hills.

De staat biedt zeer veel uitzonderlijk mooie landschappen, speciaal in de Black Hills. Bekende bezienswaardigheden zijn Mount Rushmore National Memorial, met de achttien meter hoge gezichten van vier presidenten, uitgehouwen in de granieten rotsen, en het Badlands National Park. Ook het beeld van de Sioux hoofdman Crazy Horse wordt uitgehouwen in de rotsen, en dat project loopt sedert 1947.

De Black Hills Roundup is één van de grootste rodeo's in het westen, en wordt in juli gehouden in Belle Fourche. Het dorp De Smet is genaamd naar de Vlaamse Jezuïet en missionaris Jean-Pierre De Smet, in de stad Mitchell vindt men het merkwaardige Corn Palace, waarvan de gevels geheel versierd zijn met maïskolven, en tenslotte is de Sturgis Motorcycle Rally het grootste motor-bijeenkomst ter wereld, met meer dan 650.000 deelnemers!

map van South Dakota

~ ~ ~ ~

GESCHIEDENIS

Voorgeschiedenis

*** Lees meer over Pre-historische Amerikaans-Indiaanse Culturen ***

Zo'n 2.000 jaar geleden immigreerden Indianen van Minnesota en Wisconsin naar het gebied, en rond 1100 verschenen de voorouders van de Mandan en Hidatsa stammen. Rond 1700 woonden de Mandan, Hidatsa en Arikara in versterkte dorpen, toen de Cheyenne immigreerden, die door de Ojibwa verdreven waren uit Minnesota. Rond 1800 werden ze vervoegd door de Yankonai en Teton Sioux, de Ojibwa en de Assiniboine.

De Sioux federatie omvatte de Yankton, Yanktonai en Lakota Sioux stammen (of Teton Sioux) met de Oglala, Brulé (Sicangu), Hunkpapa, Miniconjou, Oohenonpa, Itazipco (Sans Arcs) en Sihasapa. De Dakota of Santee Indianen bestonden uit de Sisseton, Wahpeton, Mdewakanton en Wahpekute.

Franse verkenners en trappers waren de eerste Europeanen in het gebied. In 1742 en 1743 leidden François en Louis-Joseph de la Vérendrye een expeditie van Manitoba naar de samenvloeiing van de Bad en Missouri rivieren. In 1700 werd het heel het gebied opgeëist door Frankrijk als La Louisiane.

Tussen 1689 en 1763 veroorzaakte de economische rivaliteit over de zeer lucratieve pelshandel een serie oorlogen tussen Frankrijk en Groot-Brittannië, die uitmondde in de French and Indian War (1754-1763), die ook in Europa als de Zevenjarige Oorlog (1756-1763) werd uitgevochten.

In 1762 vroegen de Fransen Spanje om hulp, en gaven hen in ruil hun gebieden ten westen van de Mississippi, en New Orleans. In 1763 gaf Frankrijk zich over, en met het verdrag van Parijs stond het al zijn gebieden ten oosten van de Mississippi af aan Groot-Brittannië. In 11795 eiste Napoleon echter de teruggave van heel het gebied van Spanje, en in 1803 verkocht hij alle Franse bezittingen in Amerika aan de US met de Louisiana Purchase.

Hierop stuurde president Thomas Jefferson de Lewis and Clark expeditie uit om de nieuwe gebieden te verkennen. Deze vertrok in 1804 van St Louis, volgde de Missouri en Jefferson rivieren tot in de Rockies, en geraakten tot in Oregon met de hulp van Sacagawea, de Shoshone vrouw van de Franse trapper Toussaint Charbonneau, waarbij ze ook doorheen South Dakota kwamen. Hun rapport over de expeditie over de Rockies opende de hele streek voor kolonisten.

De eerste trappers spraken steeds ontmoetingsplaatsen af met de Indianen voor de volgende handel, maar in 1824 stemde het Congres algauw een wet die hen dat verbood, en legde permanente handelsplaatsen op. Deze wet kwam natuurlijk enkel tot stand ten voordele van de grote bedrijven, die daarmee heel de pelshandel onder controle kregen, mits uiteraard een paar cadeautjes aan de politiek... In 1827 werd Pierre Chouteau Jr. van St Louis directeur van de American Fur Company, en tegen 1838 was hij veruit de machtigste man in het gebied. Hij controleerde de hele pelshandel, en met een vloot van stoomschepen en een netwerk van trappers domineerde hij alle commerciële activiteiten, tot aan zijn dood in 1865. Het is niet toevallig dat de hoofdstad van South Dakota "Pierre" heet...

In 1861 werd het Dakota Territory opgericht, bestaande uit Noord en Zuid Dakota, en grote delen van Wyoming en Montana. President Abraham Lincoln strooide kwistig cadeautjes uit voor zijn vrienden, en stelde zijn persoonlijke arts, William Jayne, aan als eerste gouverneur. Jayne had geen flauw benul van deze functie, maar zoals gewoonlijk, heeft dat heeft nog nooit één politieker tegengehouden... Daarnaast, en natuurlijk ook toevallig, werd Lincoln's neef de eerste afgevaardigde in het Congres...

In 1823 bestreden de Lakota, Yanktonai en Yankton Sioux, samen met de Amerikanen, de originele Arikara Indianen, en verdreven ze na tien jaar oorlog naar North Dakota. Na hun overwinning waren de Sioux zeer tevreden, want deze maakte hen de trotse eigenaars van een gebied van zo'n twintig miljoen hectaren in South Dakota, plus nog eens twintig miljoen hectaren in nabijgelegen gebied. Dat dachten ze tenminste...

Na 1850 vielen blanke kolonisten en goudzoekers steeds meer hun gebieden binnen, met de volledige steun van federale troepen. In 1854 begon een oorlog over een loslopende koe, die gedood werd door een Indiaan. De kolonisten riepen onmiddellijk de troepen ter hulp, die meteen de hoofdman van de Brulé Sioux omver knalden. Hierop werden negentien soldaten door de Indianen omgebracht, maar een jaar later vermoordde het leger dan weer vijfentachtig Brulé Sioux, en nam hun vrouwen en kinderen gevangen. In 1858 "verkochten" de Yankton Indianen "vrijwillig" hun 4,5 miljoen hectare aan de regering, en ze kregen hiervoor in ruil een reservaat van 175.000 hectaren...

Tussen 1866 en 1868 vocht de Oglala Sioux Chief Red Cloud met het Amerikaanse leger, omwille van de bijna doorlopende doortocht van nieuwe kolonisten over hun grondgebied, wat een schending was van het verdrag. In 1868 kwam er nog maar eens een nieuw verdrag, en met dit eeuwigdurend verdrag (sic...), verbond de regering zich om verdere doortochten van kolonisten te verbieden, en ze waarborgde een gebied van 24 miljoen hectaren als Indian territory in South Dakota, plus jachtrechten in Montana.

Maar in 1873 kwam de spoorweg naar Sioux, en in 1874 werd er goud gevonden in de Black Hills, midden in het nieuwe Sioux gebied. De US regering trachtte "kranig" haar verdrag te respecteren en af te dwingen (wel, dan toch gedurende zes maanden...), maar trok nadien haar soldaten terug en gaf hierdoor vrij spel aan de duizenden goudzoekers. In minder dan één jaar tijd zaten er meer dan 25.000 blanken op Sioux grondgebied !

De nieuwe stadjes waren volledig wetteloos, en beruchte figuren verschenen zoals Wild Bill Hickock, en Martha Jane Canary of Calamity Jane ! Na een paar jaar was al het goud aan de oppervlakte verdwenen, en grote mijnbedrijven begonnen ondergronds te graven, verdrag of geen verdrag. Deze enorme toevloed van goudzoekers in hun gebieden veroorzaakte natuurlijk represailles van de Sioux en de Cheyenne. Op 25 juni 1876 versloegen de Hunkpapa Sioux Sitting Bull en Oglala Sioux Crazy Horse de troepen van Generaal Custer bij Little Bighorn in Montana, met massieve weerwraak als gevolg. Pas in 1881 gaf Sitting Bull de ongelijke strijd op.

Gedurende de volgende twintig jaar kromp de federale regering telkens opnieuw het aan de Indianen toegekende gebied drastisch in, niettegenstaande alle verdragen... Tegen 1880 was bijna heel South Dakota gekoloniseerd, dank zij de spoorwegen en uitstekende opbrengsten. Maar in 1886 begon een periode van droogte, en vele kolonisten verlieten het gebied.

Staat

De oprichting van een nieuwe staat was reeds aangevraagd sedert 1880, maar de Democraten in het Congres vreesden dat de nieuwe staten Republikeins zouden stemmen, en ze hielden de aanvraag tegen. Keer op keer werd deze afgewezen, tot de Republikeinen in 1888 de meerderheid behaalden in het Congres. Op slag was alles mogelijk, en werden North en South Dakota gelijktijdig als 39ste en 40ste staat toegelaten in 1889. Welke nu juist de 39ste en welke de 40ste staat was, werd met een zeer complexe politieke procedure bedisseld. Er werd gewoon een muntstuk opgegooid...

In 1883 keerde Chief Sitting Bull terug naar het Dakota reservaat, en de vrede bleef bewaard tot in 1889. Natuurlijk pikte de regering intussen nog wel wat grondgebied in van de Sioux, voor landspeculatie en verdere kolonisatie.

In 1887 werd een meesterlijke machinatie gestemd in het Congres, the Dawes Act (General Allotment Act of 1887). De Indiaanse gebieden waren immers gemeenschappelijk bezit van de stammen, en deze nieuwe wet nam de gronden terug (alhoewel ze volgens het verdrag zelfs géén Amerikaans grondgebied waren...), en kende ze in plaats daarvan toe aan individuele Indianen. Er sloop waarschijnlijk "een klein foutje" in de berekeningen van het Congres, want nadat al de Indiaanse gronden waren toegekend aan individuele Indianen, bleven er toevallig nog 250.000 hectaren over... Deze werden natuurlijk onmiddellijk opgesoupeerd door welingelichte en geconnecteerde blanken !

De Indianen hielden van hun originele 40 miljoen hectaren nog slechts 9 miljoen hectaren over. Maar zelfs dan stopte de tredmolen van de blanke hebzucht niet, want nadien werden de individuele Indianen handig bewerkt, om hun stukjes grond te verkopen. Na 30 jaar bezaten de indianen nog amper 2,4 miljoen hectaren...

In 1888 voerden de Sioux de Ghost Dance uit, om te bidden voor de terugkeer van de bizons en de teruggave hun gestolen grondgebied. De federale regering verbood nochtans deze dans, omdat ze die beschouwden als een teken van opstand... Verder weigerde ze de vroeger overeen gekomen jaarlijkse bijdragen verder uit te betalen. In 1890 arresteerde het leger Sitting Bull in zijn reservaat, omdat hij zogezegd de leiding van een nieuwe rebellie zou kunnen leiden. Toen hij weggeleid werd, werd hij "per ongeluk" doodgeschoten. Nadien vermoordden de soldaten dan maar ineens ook zo'n 300 ongewapende Lakota (Sioux) mannen, vrouwen en kinderen in Wounded Knee...

De Amerikaanse geschiedschrijving vermeld trots dat de Sioux, door voor hun rechtmatige eisen te vechten, er in slaagden zo'n 10 % van hun gronden te behouden, daar waar andere Indianenstammen gemiddeld slechts 3,5 % van hun gebieden overhielden. Zulke droge statistieken vermelden natuurlijk niet de vele duizenden slachtoffers...

In 1934 werd de Indian Reorganization Act gestemd, die een einde maakte aan het fameuze Allotment System. De Indiaanse stammen werden aangespoord om zelf een regering op te richten, en hun vroeger landgebied terug aan te kopen. Aangezien ze hiervoor natuurlijk geen geld hadden, werd hen toegelaten bedrijven op te richten, hetgeen voordien verboden was.

Wereldoorlog I (1914-1918) deed de prijzen van landbouwproducten een beetje stijgen, maar vanaf de jaren 1920 ging de economie opnieuw bergaf door lage prijzen, de Grote Depressie, droogte, zandstormen, en sprinkhanenplagen. Duizenden kleine landbouwers verlieten de staat, vele bedrijven gingen failliet, en hele steden verdwenen.

Wereldoorlog II (1940-1945) hielp om de economie te steunen, maar de staat werd geplaagd door enorme schulden die voortkwamen van grote leningen, uitgeschreven door gulle politiekers na de eerste Wereldoorlog... De belastingbetaler betaalde zich blauw tot in 1950, eer deze schulden waren terugbetaald. Als gevolg hiervan, worden tot op heden de uitgaven van verkozenen nog steeds nauwlettend in de gaten gehouden !

De Indianen vormen nu een minderheid van ca. 10 % van de bevolking. Ze overleefden de Depressie dank zij federale steun. In 1953, en ondanks voorgaande verdragen, besloot het Congres alle steun aan de Indianen stop te zetten met de Termination Act, onder het voorwendsel dat Indianen net waren zoals andere inwoners. De bevolking in de reservaten verminderde zienderogen. In 1970 beëindigde president Richard Nixon deze Termination, en in 1975 kregen ze een vorm van zelfbestuur. Verschillende casino's werden gebouwd, en de opbrengsten werden geïnvesteerd in een diversifiëring van hun economie.

Op 27 februari 1973 bezetten gewapende aanhangers van de American Indian Movement de plaats Wounded Knee, en ze vroegen een Senaatsonderzoek naar de Indiaanse problemen. Er werd wat heen en weer geschoten en twee Indianen werden gedood. Gezien de grote publieke belangstelling en de aanwezigheid van TV en andere media, werd het beleg na 71 dagen opgeheven, met de plechtige belofte dat het Witte Huis de zaak verder zou onderzoeken. Deze belofte was even veel waard als alle vorige Amerikaanse beloften, want na precies één vergadering met afgevaardigden van het Witte Huis, kwamen deze niet meer opdagen...

In 1974 won de Sioux Natie een proces, dat hen 105 miljoen dollar toekende als schadeloosstelling voor het onwettelijk afnemen van hun gebieden in de Black Hills. De Federale regegring ging onmiddellijk in beroep, maar na nogmaals zes jaar bevestigde de Supreme Court dit verdict ! Nochtans werd een ander proces van de Oglala Sioux, die 11 miljard dollar schadevergoeding eisten, stilletjes afgewimpeld in 1980...

~ ~ ~ ~