COLORADO, the Centennial State

Overzicht en geschiedenis

Colorado : bezienswaardigheden
andere staten

~ ~ ~ ~

OVERZICHT

COLORADO is ook gekend als the Centennial State omdat het toetrad tot de US op de 100ste verjaardag van de Onafhankelijkheidsverklaring. De naam Colorado komt uit het Spaans en betekent getint of gekleurd, naar de naam die Spaanse ontdekkingsreizigers gaven aan de Colorado rivier. In 1876 trad Colorado als 38ste staat toe tot de US. De hoofdstad en grootste stad is Denver.

Colorado telt 4,3 miljoen inwoners, met een dichtheid van 16 per km2. Nochtans leeft 80 % van de bevolking in een nauwe band van 300 kilometer rond Denver, Colorado Springs en Pueblo. Tegen 1900 waren de meeste Indianen reeds verwijderd en naar andere staten gestuurd, aangezien ze in de weg liepen van de goudzoekers... In 2000 was hun aantal echter weer gegroeid tot 45.000, waaronder voornamelijk Ute, Sioux en Navajo.

Het voornaamste natuurlijke aspect van Colorado zijn de Rocky Mountains, die twee derde van de staat bedekken en prachtige vergezichten scheppen. Het laagste punt bevindt zich op 1.000 m boven de zeespiegel en de hoogste pieken gaan tot 4.300 m hoogte. De gemiddelde hoogte is 2.070 m ! Deze bergen vormen wel een grote bron van diverse mineralen, maar zijn nochtans een rem geweest voor verdere ontwikkeling.

In het westen vindt men wel kleine steden in de valleien, maar voor de rest is dit deel zeer dun bevolkt. In het oosten vindt men uitgestrekte graslanden. Colorado heeft een oppervlakte van ca. 270.000 km2, en 32 % van de oppervlakte is bebost. De continentale scheidingslijn loopt dwars doorheen de staat, zodat de respectievelijke rivieren aflopen naar de Stille oceaan en naar de Golf van Mexico.

Vroeger was de staat het grasland voor miljoenen bizons (of buffalo's), vóór ze praktisch uitgeroeid werden. Men ziet er nog wel veel skunks, prairie dogs en coyotes. In de bergen leeft de zwarte beer, eland, vos, bobcat, everzwijn, marter, bever, hert en bergleeuw. Ook vindt men er de gouden arend en natuurlijk ratelslangen...

In 1858 ontstond er een Gold Rush naar Cherry Creek bij Denver (Pikes Peak or Bust...) en mijnstadjes sprongen uit de grond. Drie jaar later was de Gold rush over, en verlieten de mensen de bergen. Nadien ontwikkelde zich de veehouderij en ontginning van aardgas. Na 1950 ontwikkelde zich het toerisme, en ontstonden de wintersport-oorden Vail, Aspen en Steamboat Springs.

In Boulder toont het University of Colorado Museum de geschiedenis van de staat, en het Buffalo Bill Museum nabij Golden geeft het leven weer van de Bizon-killer Buffalo Bill Cody. In Pike National Forest vindt men de befaamde Pikes Peak. De United States Mint in Denver produceert meer dan 5 miljard geldstukken per jaar !

map van Colorado

~ ~ ~ ~

GESCHIEDENIS

Voorgeschiedenis

*** Lees meer over Pre-historische Amerikaans-Indiaanse Culturen ***

Men vond in oost Colorado archeologische bewijzen van menselijk leven in 10.000 BC. De Anasazi immigreerden rond 1500 BC en kenden hun hoogtepunt tussen 300 en 1300 AC, met eerst de Basket Makers en nadien de Pueblo Indianen. Nadien werden ze door droogten en een veranderend klimaat gedwongen te verhuizen. Rond 1720 immigreerden de Cheyenne, Arapaho, Kiowa, Comanche en de Ute.

In 1682 vaarde de Franse ontdekkingsreiziger Réne-Robert Cavelier, Sieur de La Salle heel de Mississippi af tot in La Nouvelle Orléans en riep al het land rond de rivier uit als Frans grondgebied, zonder het echter zelf verkend te hebben... Hij noemde het La Louisiane naar de Franse Zonnekoning Louis XIV.

Ongeveer twee miljoen km2 groot, omvatte het de hedendaagse staten Arkansas, Missouri, Iowa, het deel van Minnesota ten westen van de Mississippi, North Dakota, South Dakota, Nebraska, Oklahoma, bijna heel Kansas, de delen van Montana, Wyoming en Colorado ten oosten van de Rocky Mountains, and het deel van Louisiana ten westen van de Mississippi, inbegrepen de stad New Orleans.

De Spanjaarden bereikten Colorado in 1706 met Juan de Ulibarri, en in 1776 met Father Francisco Atanasio Dominguez. De Fransen verkochten in 1803 heel La Louisiane aan de Verenigde Staten met de Louisiana Purchase. In 1806 ondernam Zebulon Montgomery Pike de eerste expeditie naar Colorado (vandaar Pikes Peak...), maar hij werd prompt gearresteerd door de Spanjaarden.

In 1813 legde een verdrag de grens tussen Spaans en Amerikaans grondgebied vast, met zuid en west Colorado voor Spanje, en oost en noord Colorado voor de US. Na de onafhankelijkheid van Mexico in 1820 gaf de administratie grote stukken land aan Mexicaanse kolonisten. Na de oorlog tussen de US en Mexico (1846) kregen de US een enorm bijkomend grondgebied, waaronder Texas, Californië, Nevada, Utah en grote stukken van Colorado, Arizona, New Mexico en Wyoming...

De US erkenden de geschonken gebieden, maar in 1858 werd er goud gevonden nabij Denver, met een Gold Rush tot gevolg. Drie jaar later was de Gold Rush over, en verlieten vele mijnwerkers weer de staat. Diegenen die bleven begonnen een boerderij en trokken zich niets aan van eerdere verdragen met Mexico of de Indianen. In 1858 werd Denver zelf trouwens volledig gebouwd midden in Indiaans grondgebied...

De Amerikaanse burgeroorlog (1861 - 1865): slavernij - burgeroorlog - heropbouw

Tijdens de Amerikaanse burgeroorlog werden de meeste troepen uit Colorado teruggetrokken, waardoor de Cheyenne en de Arapaho de meeste valleien controleerden. Uit weerwraak overviel de Amerikaanse Cavalerie in 1864 een slapend Indiaans dorp, en vermoorden er honderden mannen, vrouwen en kinderen, tijdens de Sand Creek Massacre. Er ging een algemeen protest doorheen de natie, maar de politiekelingen veegden daar ferm hun botten aan... Drie jaar later veegden Amerikaanse troepen alle Cheyenne en Arapaho zonder pardon van hun rijke grasvlakten naar Oklahoma.

Staat

In 1876 trad Colorado als 38ste staat toe tot de US. Tijdens de volgende twintig jaar vertiendubbelde de bevolking tot meer dan 400.000 bewoners, dank zij de mijnen en de machtige vee-baronnen. In 1870 werd er zilver gevonden, en het hebzuchtige spelletje begon opnieuw. Deze maal liepen de Ute Indianen in de weg en na wat gevechten werden ook zij gedeporteerd uit de staat !

In 1873 stemde het Congres een wet om te stoppen met de aanmaak van zilveren dollars. Op slag dook de zilverprijs naar beneden, ook al omdat er nieuwe zilvervondsten werden gedaan in andere staten. Ook de prijs van landbouwproducten zakte zienderogen, en in 1893 volgde er een grote depressie. De meeste zilvermijnen moesten hun deuren sluiten, ondanks sterk politiek gekonkelfoes.

In 1891 werd er weer goud gevonden, en de rijke mijneigenaars deden (letterlijk) gouden zaken. Ze waren echter niet mals voor hun arbeiders, die zelfs niet mochten spreken tijdens het mijnwerk... De daaropvolgende staking werd manu militari uiteen gerammeld door de mijneigenaars, hierin geholpen door de militia en de hen zeer welwillende gouverneur... Deze toestand duurde nog zo'n twintig jaar voort, tot in 1914 bijna een regelrechte oorlog uitbrak in de mijnen van John D. Rockefeller. Na vele doden, stuurde president Woodrow Wilson troepen om de orde te handhaven en de mijnwerkers terug aan het werk te zetten. De geschiedenis vertelt er echter niet bij of hun situatie ook echt verbeterde...

Wereldoorlog I (1914-1918) bracht soelaas nadat de US zich in het conflict mengde in 1917. De geallieerden hadden ijzer en voedsel nodig en de industrie draaide weer op volle toeren tot in 1927. Nadien volgde echter de Grote Depressie in 1930, met vele faillissementen en zeer hoge werkloosheid. Daar bovenop volgde dan nog een erge droogte tussen 1932 en 1937, zodat vele boerderijen verlaten werden. De federale administratie stimuleerde dan maar de zilver- en goud productie, zodat precies dezelfde rijke mijneigenaars opnieuw zaad in het bakje kregen...

Na Wereldoorlog II (1940-1945) ontwikkelde de economie zich razendsnel, voornamelijk door de vele federale installaties nabij Denver, dat een tweede Washington werd. In de steden groeide de bevolking sterk aan, maar daarbuiten ontvolkte de staat, en werden de kleine familiale boerderijen vervangen door industriële boerderijen. Het toerisme, federaal geld en de dienstensector werden de basis van de nieuwe economie.

~ ~ ~ ~