CALIFORNIA, the Golden State

Overzicht en geschiedenis

California : bezienswaardigheden
andere staten

~ ~ ~ ~

OVERZICHT

CALIFORNIA, de derde grootste staat na Alaska en Texas, is ook gekend als the Golden State, zo genoemd naar de Gold Rush in 1850. De naam California werd voor het eerste gebruikt tijdens de Spaanse expeditie van Juan Rodríguez Cabrillo in 1542 en werd waarschijnlijk ontleend uit een populair Spaans boek van 1510, waarin een fictief paradijs California werd genoemd. De staat telt veel superlatieven ; zo is California de meest volkrijke staat, en heeft hij de grootste landbouwomzet, de meeste auto's, privé-vliegtuigen, studenten, enz.

Het grootste gedeelte van de staat ligt in een geologisch onstabiel gebied op de St Andreas breuklijn. Kleine aardbevingen zijn er courant maar er zijn ook reeds zware bevingen geweest, waaronder deze van 18 april 1906, die het centrum van San Francisco verwoestte.

In 1850 trad California als 31ste staat toe tot de US. De hoofdstad en grootste stad is Los Angeles, dat tevens de tweede grootste stad van de US is. California telt ca 34 miljoen inwoners, met een dichtheid van 85 per km2, waarvan 93 % in steden of dorpen woont. De meeste inwoners leven in Los Angeles, San Francisco en San Diego, en de bergen en de noordelijke woestijnen zijn praktisch onbewoond. De metropool Los Angeles telt ongeveer de helft van de bevolking van de hele staat...

De oppervlakte bedraagt ca. 411.000 km2, of zo'n 14 maal België, en de staat is voor 39 % bebost. Langs het oosten van de centrale vallei ligt de Sierra Nevada, met een massieve granieten bergkam. Mount Whitney (4.418 m) is de hoogste berg van de US, buiten Alaska. Langs de andere kant heeft Death Valley met 86 m onder de zeespiegel het laagste punt in het westelijk halfrond. In Death Valley werd de hoogste temperatuur ooit in de US opgetekend, met 57° Celsius ! Ook woestijnen zijn er bij de vleet, o.a. de Mojave en Colorado woestijnen.

De reusachtige Sequoia groeit op grotere hoogte in de Sierra Nevada, en sommige zijn méér dan 2.000 jaar oud. Dat is niet slecht, maar in de oostelijke White Mountains groeien dennen van méér dan 4.500 jaar... De meeste grote dieren zijn verdwenen of leven teruggetrokken in de heuvels. De grizzly beer verdween reeds in 1920, en soms ziet men nog cougar, bobcat, zwarte beer, bergleeuw, mule deer, eland, bighorn schapen, marmot, bever, wasbeer en rode vos. De woestijnvos leeft enkel in de Sierra Nevada en er zijn veel soorten reptielen, waaronder de diamant ratelslang, sidewinder, woestijn schildpad, gehoornde pad en het Gila monster. De warmere wateren van de kust worden bezocht door de grijze walvis.

De ganse economie is gebaseerd op de overvloedige natuurlijke rijkdommen van de staat. Naast de uitgebreide landbouw vindt men er goud, petroleum en andere mineralen. California is de leider in de landbouw, en zijn farms zijn de meest productieve ter wereld, dank zij intense irrigatie en het uitstekende klimaat. De rijstopbrengst is bijvoorbeeld drie maal groter dan in Azië ! Men vindt er alle fruit en groenten, maar ook noten, olijven, vijgen, enz. De staat is tevens de tweede grootste katoenproducent, en leider in de productie van eieren en melk.

De visserij is enkel belangrijker in Alaska, en de houtindustrie is de derde van de US. De mijnbouw moet enkel Texas, Louisiana en Alaska laten voorgaan, en voor olie staat California op de derde plaats. De wijnindustrie levert 80 % van de nationale productie. De film, radio, TV (Hollywood ) is naast het toerisme een belangrijke industrie, en na Wereldoorlog II kwamen daar dan nog ruimte- en elektronische industrie bij met Silicon Valley (Santa Clara Valley). De grootste groei vindt plaats in het droge zuiden, waar het watertekort doorlopend moet aangevuld worden door uitgebreide werken, om nieuw water aan te brengen vanuit het noorden. De belangrijkste rivier in het zuiden is de Colorado rivier.

Er zijn acht bekende nationale parken, waaronder Yosemite (3.100 km2), Sequoia (met de wereld's meest massieve en 84 m hoge General Sherman sequoia), Redwood, Joshua Tree, Kings Canyon, Death Valley National Park. In de Owens Valley in oost California vindt men een concentratiekamp, waarin gedurende Wereldoorlog II de Japanse Amerikanen werden opgesloten.

Natuurlijk is California bovendien wereldbekend wegens Disneyland, Sea World, Universal Studios, MGM Studios en Chinatown in San Francisco. Men vindt er ook nog vele vroeg Spaanse missies, waaronder de Santa Barbara Mission, the Queen of the Missions. Tenslotte zijn er wereldbekende observatoria gevestigd zoals Palomar en Mount Wilson Observatory.

map van California

~ ~ ~ ~

GESCHIEDENIS

Voorgeschiedenis

*** Lees meer over Pre-historische Amerikaans-Indiaanse Culturen ***

California was reeds goed bevolkt voor de Europeanen er toekwamen. De Indianen woonden er in kleine gemeenschappen van ca. 150 mensen, die door de Spanjaarden rancherias werden genoemd, van waar dan weer de naam "ranch" komt ! Er waren zo'n 22 taalgroepen, die maar liefst 135 verschillende dialecten spraken... Rond 1600 woonden er naar schatting 100 tot 150.000 Indianen, een aantal dat echter drastisch inkromp na de introductie van de Europese ziekten.

In 1542 was de Spaanse ontdekkingsreiziger Juan Rodriguez Cabrillo de eerste Europeaan die hedendaags California bezocht, en het gebied opeiste voor Spanje. In 1579 verkende Sir Francis Drake het noorden van California, dat hij Nova Albion noemde en opeiste voor Engeland. Nochtans zou er geen Europese nederzetting gesticht worden gedurende bijna 200 jaar.

In 1745 begonnen Russische vissers de Californische wateren te verkennen ten noorden van California. Om zijn aanspraken kracht bij te zetten, stuurde Spanje in 1769 gouverneur Gaspar de Portola van Lower California (nu Baja California in Mexico) om er nederzettingen te stichten. Ze zetten een presidio (fort) op in San Diego om de Indianen te bekeren, en er brave Spaanse burgers van te maken...

Gedurende de volgende vijftig jaar stichtten de Franciscanen twintig missies, waar de Indianen godvruchtig (en vooral gratis...) het land mochten komen bewerken. De missies controleerden een zeer groot gebied en werden zeer winstgevend. Spanje bouwde nog enkele forten en nederzettingen, die pueblos werden genoemd. De bewoners waren meestal arme Spanjaarden, die "vrijwillig" gevonden werden...

Spanje verbood wel elke handel met vreemdelingen, maar kon toch niet verhinderen dat Britse, Franse, Russische en Amerikaanse schepen handel dreven met de nederzettingen. De Russen bouwden in 1812 zelfs een handelspost in Fort Ross, 160 kilometer boven San Francisco. Ze stichtten ook verschillende nederzettingen en vertrokken pas 12 jaar later, toen het gebied niet meer onder Spaans bewind was.

In 1821 werd Mexico onafhankelijk, en in 1825 werd Alta California een gebied van de Mexicaanse republiek. Deze verbood de missies nog de Indianen als slaven te gebruiken, en gaf grote gebieden weg aan lokale invloedrijke families. Daarop kwamen dan grote boerderijen, de ranchos. Tijdens de volgende twintig jaar waren er regelmatig gevechten, soms van de rancheros tegen de Mexicaanse overheid, maar meestal tussen de rancheros zelf...

In 1840 woonden er honderden Amerikaanse kolonisten, naast duizenden Spaans sprekende kolonisten. De Amerikanen stuurden fabelachtige verhalen naar het thuisfront om het luilekker leventje in California aan te prijzen, teneinde honderden nieuwe kolonisten uit de oostelijke staten aan te trekken. Mexico zag deze immigratie met lede ogen aan en vreesde voor annexatie, maar het was te verdeeld en te zwak om ze te kunnen verjagen.

Na de annexatie van Texas in 1845 bleef de US verder aansturen op de annexatie van heel het zuidwesten tot aan Californië. Na wat gevit over de juiste grens met Mexico, stuurde de US troepen om deze vast te leggen op de Rio Grande in plaats van de Nueces rivier, die volgens Mexico de grens was geweest tussen Frans en Spaans grondgebied. In 1846 verklaarde de US de oorlog aan Mexico, en versloeg hen het jaar nadien. Het vredesverdrag bezorgde de US een enorm bijkomend grondgebied, waaronder Texas, Californië, Nevada, Utah en grote stukken van Colorado, Arizona, New Mexico en Wyoming...

In 1848 werd er goud gevonden in Californië, en dit was de start van de grootste Gold Rush in de Amerikaanse geschiedenis. Vier jaar later waren er meer dan 200.000 Amerikaanse kolonisten...

Staat

Het Congres slaagde er maar niet in California te organiseren als Territory, wegens het doorlopende gebekvecht over slavernij. In 1849 nam de Californische regering zelf het roer in handen, en stemde een grondwet waarin slavernij verboden was. In 1850 trad California als 31ste staat toe tot de US.

Onder het Mexicaanse regime waren grote gebieden aan lokale invloedrijke (Spaanse) families weggegeven, en volgens het vredesverdrag moest de US deze aanspraken eerbiedigen. Met de Gold Rush en vele nieuwe kiezers in het achterhoofd, vonden de Amerikaanse politiekelingen natuurlijk een "oplossing" voor dit probleem. Ze stemden wetten om ook andere aanspraken op deze landerijen te kunnen "onderzoeken". De rancheros moesten maar zelf bewijzen wat hun eigendom was, en dat kostte toevallig uiteindelijk méér dan wat hun eigendom waard was... Resultaat : exit de rancheros...

Tegelijk vlogen ook de Indianen overal buiten, en heel hun gebied behoorde plotseling en al even toevallig ineens aan blanken toe ! De Indianen werden ongenadig afgeslacht en uitgemoord door blanke kolonisten, vooral in noord-California (de Modoc War 1872-1873). In 1900 waren er slechts nog zo'n 5.000 over in de hele staat...

Na de Gold Rush kwamen een record aantal immigranten de kolonisten vervoegen, aangetrokken door de landbouw, de spoorweg en de ontluikende economie. De eerste transcontinentale spoorweg werd in 1869 gebouwd door de Union en de Central Pacific, en verbond in 1882 Los Angeles met New Orleans.

Rond 1900 ontstond er sociale onrust, omdat de landbouwers hoge spoorwegtarieven en onredelijke belastingen moesten betalen. De administratie was volledig corrupt, en de politiekers vulden zoals gewoonlijk hun zakken, samen met de spoorwegbonzen en lokale industriëlen. Pas na 1912 werd de verregaande corruptie met mondjesmaat aangepakt.

Een depressie veroorzaakte veel werkloosheid, en hiervoor werden de vele Chinezen verantwoordelijk gesteld, die precies naar California waren gebracht om er goedkoop de spoorweg te bouwen... Daarop werden anti-Chinese wetten gestemd, en zelfs het federale Congres verbood verdere Chinese immigratie.

In 1914 werd het Panama Kanaal geopend, waardoor de haven van Los Angeles verder uitbreidde. In April 1906 verwoestte een aardbeving gedeeltelijk San Francisco, en er brak een enorme brand uit, die drie dagen duurde.

In 1920 werden vele nieuwe wegen aangelegd, er kwamen nieuwe auto-fabrieken, de vliegtuigindustrie ontwikkelde zich razendsnel, en in Hollywood werd de filmindustrie opgestart. De Beurscrash in 1929 en de daaropvolgende depressie kwamen echter roet in het eten gooien, met hoge werkloosheid en vele faillissementen. Daarenboven kwamen duizenden werkloze landbouwers uit het door droogte geteisterde Oklahoma (Okies), Arkansas (Arkies), en Texas de horden werklozen vervoegen.

Om werk te verschaffen werden er enorme openbare werken aangevat, meestal waterwerken, zoals de Hoover Dam, Imperial Dam en Parker Dam op de Colorado rivier en bijhorende kanalen en aquaducten. In 1930 was de bevolking aangegroeid tot 5,5 miljoen bewoners. Vooral rond Los Angeles was de aangroei fenomenaal, zeker nadat de enorme irrigatieprojecten de rendabiliteit van de landbouw uitzonderlijk opdreven.

Wereldoorlog II (1940-1945) bracht de industrie weer op de been, en breidde bovendien de westelijke havens uit voor de oorlog tegen Japan, waarbij duizenden nieuwe arbeiders immigreerden. Na de Chinese discriminatie was het nu de beurt aan de Japanners ! Op 19 Februari 1942, twee maanden na de Japanse aanval op Pearl Harbor (Hawaii), tekende president Franklin Delano Roosevelt de beruchte Executive Order 9066. Deze verwijderde zo'n 120.000 Japanners en Amerikanen van Japanse afkomst van de Westkust, doch zonder enige vorm van proces of mogelijkheid tot beroep. Velen hiervan bleven voor de rest van de oorlog opgesloten in een concentratiekamp in New Mexico, dat echter beleefd een interneringskamp wordt genoemd.

Bij het einde van de oorlog stelden ze vast dat intussen al hun eigendommen en bankrekeningen volledig geplunderd waren... Nochtans werd niemand hiervoor ooit aansparakelijk gesteld ! Deze infame periode wordt echter zachtjes met de mantel der vergetelheid bedekt, maar in 1988 (of 46 jaar later...) stemde het Congres een wet om de (weinige) overlevenden te compenseren, en gaf hen hiervoor royaal 20.000 $ schadevergoeding...

Na de oorlog groeide de bevolking sterk aan met veel zwarte inwijkelingen, en in 1970 stak California de staat New York voorbij met 20 miljoen inwoners. In 1966 werd de republikeinse filmacteur Ronald Reagan tot gouverneur gekozen, en deze bracht het in 1980 zelfs tot president. De zwarte bevolking rebelleerde tegen de conservatieve discriminatie, en in 1965 braken er ernstige rassenrellen uit in Los Angeles. In de jaren 1970 kwamen er dan nog vele (illegale) Mexicanen bij, aangezien de US tijdens Wereldoorlog II vele Mexicaanse arbeiders (braceros) had toegelaten, die er nadien illegaal bleven verder wonen.

De politiekelingen wisten niet meer wat ze nog konden beloven aan de vele verschillende kiezers, en begonnen aan een reeks van méér dan normaal idiote politieke experimenten. Zo beloofde gouverneur Edmund G. Brown, Jr. in 1978 een drastische vermindering van de belastingen, die echter zó drastisch was, dat de administratie virtueel failliet ging...

De ongebreidelde industrialisering schepte tevens de beruchte California Smog in de grootste steden van California. Er ontstond een grote overbevolking, en de enorme verkeersopstoppingen werden het handelsmerk van de staat. Ook de Groenen dreven de meest verregaande beperkingen door, wat de reeds grote werkloosheid nog verder deed toenemen. Tussen 1989 en 1998 kwamen daar dan nog ettelijke natuurrampen bij, met aardbevingen in San Francisco en Los Angeles, uitgestrekte bosbranden, winterstormen en uitzonderlijke regenval door El Niño.

In 1991 rammelden blanke politiemensen de zwarte Rodney King af in Los Angeles, maar ze werden gefilmd. Toen ze één jaar later werden vrijgesproken, braken opnieuw zware rassenrellen uit, met 52 doden als gevolg. Weer een jaartje later werden de politiemensen dan toch maar schuldig bevonden... Ook de Mexicaanse illegalen werden een heet hangijzer, waar de politiekers, na oeverloos gezwam, nog steeds niet uitgeraakt zijn...

In 2001 waren er in bijna heel California lange black-outs, waarbij de elektriciteit werd uitgeschakeld. De oorzaak hiervan was puur politiek, aangezien leveranciers verplicht werden tegen een lagere prijs te leveren dan hun aankoopprijs, en hierop gewoon failliet gingen... De politiekelingen waren blijkbaar héél verwonderd dat zoiets niet mogelijk was... Verder waren er gedurende vele jaren geen nieuwe elektriciteitscentrales meer gebouwd onder druk van de Groenen, ondanks de toenemende bevolking !

Er kwam wat politiek geknoei met lange-termijn-contracten, die de burgers miljarden dollars kostten. Maar in 2002 werd plechtig verklaard dat het eigenlijk allemaal niet zo erg was geweest (dat hebben wij nog gehoord...), en dat een meer spaarzaam aanwenden van elektriciteit dé oplossing was... Probleem "opgelost", en nu op naar de volgende catastrofe...

~ ~ ~ ~