DE MARQUIS DE MORES

~ ~ ~ ~

de Mores

Medora is een klein stadje in North Dakota, dat gelegen is in de Badlands. Een van zijn bezienswaardigheden is het Château De Mores, dat gebouwd werd door de Marquis de Mores (1858-1896).

Antoine Amédée Marie Vincent Manca de Vallombrosa was de zoon van de hertog van Vallombrosa, die een kasteel had in La Bocca, nabij Cannes. Later kreeg hij de titel van Marquis de Morès et de Montemaggiore, maar werd gewoon Marquis de Morès genoemd.

In vele opzichten was hij een echt buitenbeentje. Hij promoveerde van St Cyr, de meest bekende Franse militaire academie, en vervolgde zijn opleiding in de Cavalerie school.

In 1881 ontmoette hij zijn toekomstige echtgenote Medora von Hoffman in Parijs, en ze trouwden het jaar nadien. In 1883 emigreerde de jonge edelman, net zoals veel andere Fransen, naar het Dakota Territory, op zoek naar avontuur, roem en rijkdom. Een jaar later werd hij gevolgd door zijn vrouw Medora, de dochter van de steenrijke New Yorkse bankier Baron von Hoffman, en hun twee kinderen.

De stad Medora

Hij wou fortuin maken in de Amerikaanse veehouderij en vleesverwerking, wat een industrie was die toen enorme fortuinen opleverde. Zijn ambitieus plan was om een revolutie te brengen in de vleesindustrie, door het vee te slachten in het spoorwegstadje Little Missouri en het vervolgens naar het oosten op te sturen in gekoelde spoorwegwagons.

De bevolking van Little Missouri ontving de "crazy Frenchman" echter met ongeloof en zelfs met openlijke vijandigheid. De markies nam dit niet en bouwde dan maar zijn eigen dorp op de andere oever. Hij noemde het Medora naar zijn vrouw, en waarschijnlijk ook om de schoonouders plezier te doen, wiens lieve centjes de hele opzet mogelijk maakten...

Marquis de MoresHij kocht duizenden hectaren grond en bouwde een fabriekje voor vleesverpakking. Hij bouwde meteen ook een landhuis met 26 kamers, dat door de dorpelingen spottend "le Château de Mores" werd genoemd. Hij was daarmee nochtans nog niet uitgebouwd, want nadien zette hij nog een hotel, een huis voor zijn schoonouders, diverse woningen voor zijn arbeiders, een steenbakkerij, een kerk en diverse ranches met vee neer.

Hij nam veel cowboys aan, richtte een postkoetsdienst op, en stichtte de Pacific Refrigerated Car Company. Zijn bedoeling was per dag 150 runderen te slachten, te verwerken en naar het oosten te verzenden. Tussen 1883 en 1886 groeide het dorp fenomenaal aan, dermate zelfs dat het "onvriendelijke" dorpje Little Missouri volledig teniet ging. Wraak is zoet!...

Theodore Roosevelt

Eén van de naaste geburen van de Mores was de 24-jarige Theodore Roosevelt, een astmatische en magere jongeman, die in 1883 naar de streek kwam om er op bizons te jagen. Hij vond het leven in het Westen dermate interessant dat hij er de Maltese Cross Ranch kocht, voor hij terug naar het oosten trok. De blokhut waarin hij toen verbleef is nog steeds te bezichtigen.

Eén jaar later stierven in New York quasi gelijktijdig zijn moeder en zijn echtgenote, en een diep aangeslagen Roosevelt keerde terug naar de Badlands. Hij kocht er een tweede ranch bij, de Elkhorn Ranch, op zo'n 50 kilometer van Medora, en legde zich toe op de veehouderij. Hij werd een graag geziene gast in het château de Mores.

Nu was de Markies een zeer opvliegend man, en zijn vele ruzies en vechtpartijen werden spreekwoordelijk. Hij was tevens een geduchte schutter, die regelmatig verwikkeld geraakte in duels. Op een bepaald ogenblik werd hij beschuldigd van moord, en ei zo na daagde hij Roosevelt uit tot een duel, aangezien hij dacht dat deze de aanstoker was van de beschuldiging.

Moest dit duel hebben plaatsgevonden, zou dit de loop van de Amerikaanse geschiedenis zeker veranderd hebben, aangezien Roosevelt hoegenaamd niet opgewassen was tegen de Mores. Jaren later zou Roosevelt gekozen worden tot president van de Verenigde Staten!

Het einde van het Medora avontuur

In 1886, na een periode van grote droogte die de lokale veestapel bijna halveerde, ging het bedrijf van de Mores op de fles. De droogte was eigenlijk niet de enige reden voor zijn faillissement, maar zoals gewoonlijk worden de minder goede kanten van een legende door geschiedschrijvers enigszins verbloemd...

De flamboyante markies was weinig ter plaatse om zijn bedrijf te leiden, en financierde alles met geleend geld, vermits hijzelf niet bepaald rijk was. Hij leed aan een onwaarschijnlijke grootheidswaanzin, en leidde een duur leven van grote sier.

chateau de MoresDaarnaast kreeg zijn bedrijf af te rekenen met een geduchte tegenwerking, zeg maar boycot, van de grote vleesverwerkingsbedrijven in Chicago en hun aanhangers, de spoorwegen. Deze controleerden samen praktisch heel de markt voor vlees.

Tenslotte kochten de oostelijke consumenten liever vlees van dieren die met maïs gevoederd werden in plaats van met prairiegras.

De markies en zijn familie verlieten het dorp Medora en keerden terug naar Frankrijk. Schoonvader en de andere aandeelhouders draaiden op voor het verlies van 1,5 miljoen dollar...

Het faillissement van het vleesverwerkingsbedrijf betekende een ramp voor Medora, maar de genadeslag werd toegebracht door de ijskoude winter van 1887, waarbij zowat alle lokale veestapels omkwamen. De lokale veehouderij kwam deze slag nooit meer te boven, en Medora werd een spookstad.

In 1907 brandde het vleesverwerkingsbedrijf af, en in 1936 schonk de familie het "château" aan North Dakota.

Het einde van de markies

De markies was na zijn Amerikaans débacle nog steeds niet geleerd, en hij bleef de meest uitzinnige plannen koesteren. Hij wilde een spoorlijn bouwen in Indochina en in de Franse politiek gaan, maar moest deze grootse plannen opbergen wegens gebrek aan geldschieters en bondgenoten.

In 1895 sponsorde hij een dubieuze poging, waaraan hij zelf actief deelnam, om de Engelsen uit Noord-Afrika te verdrijven. Bij dit laatste exploot werd hij het jaar nadien in de Sahara gedood door Touaregs, na een geweldig gevecht.

Een nieuw begin voor Medora

In 1947 werd het Theodore Roosevelt Memorial Park opgericht. In 1958 werd het Burning Hills Amphitheater gebouwd om er het drama "Old Four Eyes" op te voeren, net op de honderdste verjaardag van de geboorte van Roosevelt.

De rijke ondernemer Harold Schafer, eigenaar van de Gold Seal Company, woonde de voorstelling bij. Hij vond dat het zonde zou zijn om Medora verder te laten verkrotten en zoveel interessante geschiedenis te laten verdwijnen. Deze mecenas blies Medora nieuw leven in en vormde het stadje om tot één van de meest toeristische attracties van de Upper Midwest.

In 1986, na het overlijden van Schafer, schonk de familie haar bezittingen in Medora aan de Theodore Roosevelt Medora Foundation.

Pierre Wibaux

Als tegenstelling op de trieste geschiedenis van Medora mag de naam van een andere plaatselijke ondernemer niet ontbreken. In 1883 immigreerde de Franse Pierre Wibaux (1856-1913) naar Beaver Valley, nabij het stadje Mingusville, zo'n 40 mijlen ten westen van Medora. Hij verliet het familiale textielbedrijf in Frankrijk om eveneens fortuin te zoeken in de Amerikaanse veehouderij.

Hij kocht de W-Bar ranch en hield er vee op de Open Range, de open prairievlakten van zo'n 28.000 hectare, vóór de invoering van de afrasteringen met prikkeldraad. Wibaux was zowel bevriend met de Mores als met Roosevelt. Na de dramatische winter van 1887, waarbij zowat alle veestapels omkwamen, behield hij zijn geloof in de veehouderij, zocht naar bijkomende financiële steun en kocht alle overlevend vee op.

Twee jaar later bezat hij 40.000 dieren en was zijn ranch uitgebreid tot 30 cowboys! Hij werd de rijkste man van de streek, en in 1895 werd het stadje Mingusville omgedoopt tot Wibaux...

Video : The Marquis de Mores

 

Lees meer over Medora, North Dakota

~ ~ ~ ~