DE BOEING COMPANY

~ ~ ~ ~

Hoe Boeing ontstond

Boeing is 's werelds grootste fabrikant van commerciële en militaire vliegtuigen en heeft meer dan de helft van de markt van jet-vliegtuigen in handen, naast militaire jets en helikopters, raketsystemen en ruimtetechnologie.

In 1916 richtten William Boeing en Navy ingenieur Conrad Westervelt de Pacific Aero Products Company op in Seattle, en bouwden ze het B & W watervliegtuig. Toen Westervelt een jaar later werd teruggeroepen in actieve dienst voor Wereldoorlog I werd het bedrijf hernoemd tot the Boeing Airplane Company. De contacten met de US Navy legden nochtans geen windeieren, want gedurende Wereldoorlog I vervaardigde het bedrijf vliegtuigen voor training en patrouille van de Navy.

De firma was in het begin zowel een fabrikant als een luchtlijn, en startte in 1919 de eerste internationale postlijn op tussen Seattle en Victoria in British Columbia. In 1927 verwierf Boeing het contract met de US Post voor de verdeling van de post tussen Chicago in Illinois en and San Francisco in California, en bouwde zijn eerste commerciële vliegtuig, het model 40.

In 1929 smolt Boeing samen met motoren-fabrikant Pratt & Whitney en richtten ze de United Aircraft and Transport Corporation op. Dit bedrijf kocht nadien verschillende regionale luchtlijnen op en werd in 1931 omgedoopt in United Air Lines.

In 1934 kregen ze echter af te rekenen met federale antitrust maatregelen en werden ze verplicht het bedrijf op te splitsen in drie verschillende bedrijven; the Boeing Airplane Company, Pratt & Whitney en United Airlines.

Wereldoorlog II

Tijdens Wereldoorlog II produceerde Boeing honderden vliegende forten, de belangrijkste Amerikaanse bommenwerper. Gezien de oorlogsinspanning bestond een groot deel van het personeel uit vrouwen. In 1944 maakte de fabriek in Seattle zestien B-17 toestellen per dag! Dit toestel was befaamd en geliefd bij de piloten omdat het zelfs half-kapot geschoten er nog in slaagde om in de lucht te blijven en veilig thuis te komen...

Een volgend toestel werd de B-29 bommenwerper, en de meest bekende hiervan is de Enola Gay, die de eerste atoombom afwierp boven Hiroshima op 6 augustus 1945. In 1952 werd de B-52 op stapel gezet.

In het begin van de jaren 1950 kreeg Boeing af te rekenen met stevige concurrentie van McDonnell-Douglas, die uitstekende propeller-vliegtuigen maakte. Dank zij de opgedane militaire ervaringen besloot Boeing volop de kaart van de commerciële Jet-vliegtuigen uit te spelen.

Jet vliegtuigen

In 1958 bracht het de 707 uit, die een enorm commercieel succes zou blijken en opgevolgd werd door de 727, de 737 en de 747. In 1961 diversifieerde het bedrijf naar andere technologieën en ontwierp het de eerste trappen van de enorme Saturnus raket die de Apollo capsule naar de maan bracht.

In 1966 besliste Boeing het grootste commerciële Jet-vliegtuig ter wereld te bouwen met de befaamde 747. Hiervoor diende eerst een enorme fabriek gebouwd te worden die deze assemblage-lijn kon behuizen en in 1968 werd het gebouw afgewerkt. In hetzelfde jaar liep trouwens reeds het eerste vliegtuig van stapel.

De constructie van het gebouw duurde 20 jaar en verliep in drie fasen, want in 1979 werd het een eerste maal uitgebreid voor de 767 en in 1990 een tweede maal voor de meest recente telg, de 777.

Boeing factory, Everett, WA 1 Boeing factory, Everett, WA 2

De Boeing Assemblage Hall

De Boeing montage-hall is het gebouw met het grootste volume ter wereld, 400.000 m2 groot en 35 meter hoog. Het volume bedraagt liefst 13 miljoen kubieke meter!

Er is geen verwarming noch airconditioning aanwezig want de warmte komt voort van de lichten, de machines en de mensen die er werken, en de afkoeling gebeurt door het openzetten van de enorme deuren. De dakconstructie is een pareltje van engineering, omdat er in heel de reusachtige hangar enkel steunkolommen staan tussen de zeven montage-lijnen.

Boeing Assembly Hall 1 Boeing Assembly Hall 2

Boeing series 707 tot 777

De kenletters van de serie 707 tot aan de 777 beginnen steeds met een zeven, een publicitair cijfer dat louter werd gekozen omdat dit het beste zou aanslagen bij het publiek. Een Boeing 747 telt méér dan zes miljoen onderdelen, waarvan de helft wel bestaat uit rivetten en vijzen. Het toestel kost gemiddeld pakweg 200 miljoen dollar, al naar gelang de opties.

De klant kan tevens kiezen uit drie motoren ; Pratt & Whitney, Rolls Royce en General Electric. De betaling gebeurt met 33% voorschot, 33 % bij het schilderen en het saldo na het testen van het toestel door de piloten en de aflevering. Vanaf de bestelling tot aan de uiteindelijke aflevering neemt de constructie en het uittesten van een vliegtuig zeven maanden in beslag.

In 1970 werd de eerste Jumbo Jet gebouwd met de 747, die 490 personen kon vervoeren. Alhoewel dit vliegtuig het belangrijkste transcontinentaal toestel ter wereld zou worden, brachten zijn enorme kosten van ontwikkeling en fabricatie Boeing op de rand van het faillissement.

In 1973 diende Boeing zowat 60 % van zijn personeel te ontslaan, maar een nieuwe opleving van commerciële en militaire bestellingen hielpen het weer op dreef. De kleinere Boeing 737 werd het best verkochte jet aangedreven passagiersvliegtuig.

In 1993 dreef de economische recessie en een sterke concurrentie van Airbus Industrie Boeing opnieuw tot het ontslaan van zowat 25 % van zijn personeel. In 1995 kreeg het bedrijf bovendien af te rekenen met een lange en dure staking. Maar in het zelfde jaar bracht Boeing het volledig met de computer ontworpen middengroot model 777 uit, dat opnieuw een kassucces werd en voor miljarden dollars bestellingen opleverde.

Boeing werd de grootste leverancier van NASA (National Aeronautics and Space Administration) en levert hen elektronica, raket-trappen en onderdelen voor het International Space Station. In 1996 kocht het Rockwell International Corporation op, waardoor het contracten kreeg voor de Space Shuttle en de motoren.

McDonnell Douglas Corporation

In 1997 kocht Boeing aartsrivaal McDonnell Douglas Corporation op voor meer dan 16 miljard dollar, de grootste merger ooit in de luchtvaartindustrie, en bekwam het hierdoor een absolute machtspositie voor de militaire uitgaven. Nochtans kreeg het bedrijf nadien een serie tegenslagen te verwerken.

Ondanks een groot aantal bestellingen kampte het met een personeelstekort en een tekort aan onderdelen. De vertragingen die hierdoor werden opgelopen noodzaakten het bedrijf gedurende één maand de assemblage van de 737 en 747 jets stil te leggen. Verder werd de productie van de McDonnell Douglas’s passagierstoestellen MD-80 en MD-90 afgebouwd, wat tot miljarden dollars verlies leidde en het eerste jaarlijks verlies sedert 1947.

In 1998 kondigde Boeing aan dat het de productie van de MD-11 jumbo Jet zou beëindigen, waardoor de 717 (voordien de MD-95) het enige overblijvende model van McDonnell Douglas werd. Daarmee was deze sterke concurrent definitief van de baan...

Boeing 747

Recente activiteiten

In 2000 kocht Boeing de space and communications divisie van Hughes Electronics Corporation, waarmee het 's werelds grootste satelliet-fabrikant onder controle kreeg. Een jaar later verhuisde het hoofdkwartier van Seattle naar Chicago.

Tijdens ons bezoek was er weinig activiteit en bijna geen arbeiders te bespeuren, want Boeing had wegens economische redenen juist 5.000 man ontslagen. In 1970 waren er 35.000 personeelsleden, een aantal dat in 2003 geslonken was tot 18.000 man. Werden er in de jaren 1960 nog tot 600 vliegtuigen per jaar gemaakt, is ook dat cijfer teruggelopen tot 350.

Naast commerciële vliegtuigen vervaardigt Boeing ook militaire vliegtuigen en helikopters, waaronder de befaamde Apache-gevechtshelikopter, de boeman van tanks waar ook ter wereld en een toestel met beslist uitzonderlijke technische kwaliteiten.

Een paar interessante anecdoten. Boeing's grootste klant is British Airways met 75 toestellen. Filmstars John Travolta en Bruce Willis vliegen zelf hun eigen Boeing serie 700!

In tijden van National Emergency kan de Amerikaanse president uitzonderlijk een beroep doen op toestellen van grote Amerikaanse bedrijven zoals Federal Express, UPS, DHL, en alle Amerikaanse luchtlijnen, zodat militairen en materiaal op 48 uur zowat in heel de wereld kunnen vervoerd worden!

Boeing 747 cockpit

~ ~ ~ ~