THE AMISH

~ ~ ~ ~

De opkomst van het Christendom

Na de dood van Christus schieten de aanhangers van de christelijke godsdienst als paddestoelen uit de grond. Rond het jaar 330, en na veel vervolgingen en martelaars, wordt het Christendom of Katholicisme de feitelijke staatsgodsdienst van het (reeds in verval zijnde) Romeinse keizerrijk.

Dit laatste wordt echter in de vernieling gedraaid door barbaren, zoals de Vandalen, de Goten, de Visigoten, enzovoort, maar de Katholieke godsdienst, volledig gekoppeld aan de staat, houdt onvermoeibaar stand, en overheerst na de vele opeenvolgende oorlogen finaal zowat in heel Europa.

Reeds rond anno 600 vindt de monnik Benedictus dat de religie veel te werelds is geworden, waardoor vele kloosters ontstaan. Eigenlijk veroorzaakte dit twee verschillende Katholieke godsdienstige belevingen; de wereldse met de politieke leiders, en de meer religieuze in de kloosters, waar men terug in armoede en eenvoud leeft.

Rond anno 1300 borrelen de eerste Reformanten op, die de terugkeer eisen van de godsdienstige beleving in eenvoud en volgens de bijbel, en die weg willen van de wereldsheid. Natuurlijk kregen deze sukkelaars meteen de wind van voren van de machthebbers, die danig schrik hadden om hun bevoorrechte positie te verliezen...

Gedurende de jaren 1500 lag de Katholieke Kerk danig overhoop, met een oneindig gekibbel over de meest futiele theologische details. Veel van al dat gebekvecht had trouwens niets te maken met zuiver religieuze overtuigingen, maar eerder met politieke en religieuze dominantie, vermits kerk en staat één waren!

De Protestantse Reformatie

Dit ongenoegen kabbelt voort tot Luther in Duitsland in 1517 de kramp krijgt van de vele schandalen en de algemene corruptie in de Kerk, na 1.000 jaren onafgebroken bewind. Eén van zijn klachten was bijvoorbeeld de verkoop van aflaten om de bouw van de St-Pieters kathedraal in Rome te financieren... Luther kreeg echter ongelijk van de Paus, en hij werd stante pede geëxcommuniceerd, wat leidde tot de afscheuring van de Protestantse Reformatie.

Maar ook Zwingli in Zwitserland gaat dezelfde weg op. Nochtans behielden beiden vele katholieke fundamenten, zoals de nauwe band tussen kerk en staat, en het concept van het doopsel bij de geboorte.

De Anabaptisten, de Anglikaanse Kerk, en het Calvinisme

In 1525 ontstaat in Zwitserland een nieuwe beweging, die zowel het eerste als het tweede concept overboord kapt. Zij kiezen voor het doopsel van de volwassene, uit persoonlijke overtuiging. Deze mensen noemen zich de Anabaptisten of "opnieuw gedoopten".

In 1527 ontmoet Henry VIII van Engeland, na ettelijke andere romances, de wondermooie Anne Boleyn. Hij werd smoorverliefd en wilde daarom meteen af van zijn Spaanse vrouw, Catherine. Ongelukkiglijk voor hem was deze echter de nicht van Karel V, keizer van het heilige Romeinse Rijk. Een annulatie van zijn huwelijk door de Paus was politiek niet aanvaardbaar, gezien haar positie en het feit dat haar oom de "beschermer" was van het (religieuze) Romeinse Rijk. Henry VIII bewoog letterlijk hemel en aarde, maar zonder resultaat!

In 1532 werd Anne Boleyn echter zwanger, en kon The King’s Great Matter niet langer wachten... Henry VIII richtte dan maar "zijn eigen" Anglicaanse Kerk op, waarin hij wel mocht scheiden en hertrouwen... Daarop wordt hij echter door de Paus geëxcommuniceerd, en vermits Kerk en Staat één waren, worden meteen ook alle Engelsen mee uit de katholieke Kerk getrapt...

In 1535 doet de Franse John Calvin het in Zwitserland nog eens over met het Calvinisme. Dit leidt in Schotland tot de Presbyteriaanse kerk, in Frankrijk tot les Huguenots, in Holland tot opstand tegen het Spaanse gezag, en in Engeland tot de Puriteinen, die de Anglicanen niet radicaal genoeg vonden...

De Mennonieten

Het "afgescheur" was daarmee echter nog niet gedaan, want de Protestanten bleven onderling verder kibbelen. In 1537 kwam een deel van de Anabaptisten tot de conclusie dat het echte geloof niet streng genoeg werd opgevolgd, zij scheurden zich opnieuw af en noemden zich de Mennonieten, naar de Nederlandse priester Menno Simmons.

Ze zweerden elke inmenging van de staat af en baseerden zich volledig op de bijbel, om zich af te sluiten van andersdenkenden, uit vrees voor "besmetting". Om te ontsnappen aan de vervolging, en aangezien ze voor het grootste deel uit landbouwers bestonden, geraakten ze meer en meer verspreid over heel Europa, meestal in dunbevolkte streken. De twee grootste groepen waren de Zwitserse Broeders, die in hun eigen land echter zwaar vervolgd werden, en de Nederlandse Mennonieten.

Na verloop van tijd splitstten de Mennonieten zich op in verschillende sectes, die allen slechts een piepklein verschil hadden in de interpretatie van hun geloof.

De Amish

Kerkleider Jacob Amman werd nochtans ongerust over het verdere verslappen van het geloof en de belevenis ervan, en Zijn volgelingen noemden zich de Amish. In 1693 excommuniceerden de Mennonieten en de Amish mekaar (...), en gingen elk hun eigen weg.

Hun voornaamste doelstellingen zijn het geloof, de naastenliefde, de verwerping van moderne uitvindingen (aangezien gesofistikeerde mechanische toestellen de verloedering van de moraal kunnen teweeg brengen), en de religieuze beleving in de gemeenschap.

Tijdens de volgende 200 jaar worden al deze mensen ongenadig vervolgd en gedood door zowel katholieken als protestanten. Zij vormden immers een gevaar voor de machthebbers, zij eisten de scheiding van kerk en staat, en zij erkenden geen volledige autoriteit van de staat. Dat had dus niet veel met religieuze overtuiging te maken...

de Amish 1 Amish interieur
   
 Amish buggy 1  Amish buggy 2

De Nieuwe Wereld

Rond 1720 wordt de toestand in Europa door oorlog, armoede en vervolging zodanig slecht, dat zowel Mennonieten als de Amish naar de Nieuwe Wereld vertrekken, aangelokt door het aanbod van William Penn in Pennsylvania. In Europa leven op heden geen Amish meer, wel nog Mennonieten, die trouwens over heel de wereld verspreid zijn.

De diverse sekten bleven intussen lustig onder mekaar bekvechten over duistere theologische details, meestal in de praktische religieuze beleving. Rond 1880 splitsten de Amish zich op in de uiterst conservatieve Old Amish Order en de Amish-Mennonieten, die later terug opgaan in de Mennonieten.

De Hutterieten

Een andere, vrij terughoudende gemeenschap die voortkwam uit de Anabaptisten is deze van de Hutterieten. Hun naam komt van Jacob Hutter. Hun beweging is de oudste van de groep en is gebaseerd op gelijkaardige overtuigingen als de Amish en de Mennonieten.

Nochtans leven ze in een volledige gemeenschap, en de leden hebben geen persoonlijk bezit. Waarmee ze meteen ook de langst bestaande en meest succesvolle commune-gemeenschap zijn in de ganse geschiedenis!

Het was vroeger moeilijk enige informatie te vinden over de Hutterieten, maar recent richtten ze een uitgebreide eigen website op : http://www.hutterites.org.

~ ~ ~ ~